Wat is een audiodescriptie?
Een audiodescriptie is een gesproken beschrijving van informatie die alleen visueel zichtbaar is. Denk aan tekst in beeld, een grafiek met resultaten, of een handeling die niet wordt uitgesproken. Door die visuele informatie ook via audio te geven, kan iedereen de video op dezelfde manier volgen.
Een simpel voorbeeld: in veel video’s staat onderin beeld wie er aan het woord is, inclusief naam en functie. Ziende kijkers krijgen die context meteen mee. Als die informatie niet wordt uitgesproken, missen mensen die blind of slechtziend zijn die context. Met audiodescriptie maak je dit alsnog duidelijk via audio.
Wanneer heb je audiodescriptie nodig?
Je hebt audiodescriptie nodig zodra er belangrijke informatie in beeld is die niet al in de gesproken tekst wordt verteld. Stel jezelf deze vragen:
- Staat er tekst in beeld die niet wordt voorgelezen (bijvoorbeeld naam, functie, cijfers, quotes of instructies)?
- Wordt een grafiek of resultaat getoond zonder dat de uitkomst wordt uitgesproken?
- Gebeurt er een handeling die essentieel is voor het verhaal, maar niet wordt benoemd?
- Wordt er verwezen naar “zoals je hier ziet” zonder uitleg in de audio?
Als je op één van deze vragen “ja” antwoordt, is de kans groot dat je audiodescriptie nodig hebt.
Twee manieren om audiodescriptie toe te voegen
Er zijn grofweg twee praktische manieren om audiodescriptie toe te passen. Welke je kiest hangt af van de video, de beschikbare ruimte in de audio
en of je de video nog kunt aanpassen.
1) Verwerken in de bestaande gesproken tekst
De meest elegante oplossing is om de beschrijving direct mee te nemen in de bestaande voice-over of presentatie.
Dat is vaak mogelijk als je toch al praat, en voorkomt dat je later een extra track of versie nodig hebt.
Voorbeeld: informatie die anders alleen in beeld staat, spreek je hardop uit.
Ik ben Vincent van Brakel. Ik werk als onderzoeker digitale toegankelijkheid bij Audit House.
Deze aanpak is vooral geschikt voor intro’s, titels, namen, functieteksten en korte visuele context die je makkelijk kunt toevoegen zonder het tempo te breken.
2) Een aparte audiodescriptie toevoegen via voice-over of extra track
Kun of wil je de originele audio niet aanpassen? Dan kun je een aparte audiodescriptie toevoegen via een extra voice-over of track.
De voice-over beschrijft wat er in beeld gebeurt, meestal in pauzes in de audio. Soms wordt de video kort gepauzeerd zodat er ruimte is voor de beschrijving.
Voorbeeld: losse audiodescriptie (voice-over) in een pauze
Aan het woord is Vincent van Brakel, onderzoeker digitale toegankelijkheid bij Audit House.
Deze versie van audiodescriptie wordt vaak aangeboden als alternatieve video. Het grootste deel van de bezoekers bekijkt de standaardvideo. Bezoekers die dat willen kunnen via een link boven de video de versie met audiodescriptie openen.
Audiodescriptie is niet hetzelfde als een transcript
Een audiodescriptie wordt vaak verward met een transcript. Het verschil is simpel:
- Audiodescriptie: maakt visuele informatie hoorbaar, zodat je de video kunt volgen via audio.
- Transcript: is een uitgeschreven versie van de video (gesproken tekst en relevante informatie), zodat je de inhoud kunt lezen.
Een transcript is handig voor mensen die op eigen tempo willen lezen, de tekst willen vertalen of de tekst willen laten voorlezen via een schermlezer. Daarnaast wordt de video hierdoor beter te begrijpen voor zoekmachines en AI.
Praktische check
Check altijd video’s die je produceert. Staat er belangrijke tekst in beeld die niet wordt uitgesproken? Dan heb je waarschijnlijk audiodescriptie nodig. Denk aan naam- en functietitels, grafieken, stappen, call-to-actions of instructies die alleen visueel worden getoond.