Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid

Het Besluit digitale toegankelijkheid overheid is de Nederlandse regeling die overheidsorganisaties verplicht om hun websites en apps toegankelijk te maken én daar publiek over te rapporteren.

De basis komt uit de Europese Web Accessibility Directive (EU) 2016/2102 voor websites en mobiele applicaties van publieke organisaties.

In de praktijk betekent dit: voldoen aan EN 301 549 (incl. WCAG 2.1 niveau A en AA) en voor elk kanaal een actuele toegankelijkheidsverklaring publiceren volgens het voorgeschreven model.

Auteur

Vincent van Brakel

Als onderzoeker digitale toegankelijkheid voert Vincent ruim 8 jaar audits uit voor websites en apps. De focus ligt hierbij niet alleen op de criteria, maar vooral op de drempels voor de doelgroep en hoe we deze samen kunnen oplossen.

In dit artikel

Inhoudsopgave

Voor wie geldt het Besluit?

De verplichting geldt voor overheidsorganisaties en hun digitale kanalen, inclusief de content daarop. DigiToegankelijk benoemt expliciet dat dit ook geldt voor intranetten, extranetten en cloudapplicaties, naast websites en apps.
Het oorspronkelijke “Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid” (2018) is later opgenomen in de Wet digitale overheid (vanaf juli 2023).

Wat moet je doen om te voldoen?

DigiToegankelijk vat de wettelijke verplichtingen voor overheidsorganisaties praktisch samen in drie stappen:
Publiceer een toegankelijkheidsverklaring voor al je websites en apps (ook als ze nog niet volledig toegankelijk zijn).

Zorg dat de verklaring een status A, B of C krijgt (D en E betekent: niet voldoen).

Blijf verbeteren en werk de verklaring bij: minimaal jaarlijks en direct bij relevante wijzigingen.

Aan welke standaard moet je voldoen?

In het Besluit staat dat overheidsinstanties hun websites en mobiele applicaties toegankelijk maken door toepassing van standaard EN 301 549.

DigiToegankelijk licht daarbij toe dat EN 301 549 (voor dit doel) neerkomt op voldoen aan WCAG 2.1 niveau A en AA (50 succescriteria).

Toegankelijkheidsverklaring: verplicht en volgens vast model

Het Besluit verplicht overheidsinstanties om een actuele verklaring te publiceren volgens een door de minister vastgesteld model (bij de website en bij het downloaden van de app).

In de nota van toelichting staat ook dat burgers, naast de meldingsprocedure, gebruik kunnen maken van bestaande klachtenroutes (zoals ombudsman/klachtenprocedures) als er problemen zijn met toegankelijkheid.
Meer hierover lees je in onze kennisbankpagina: /kennisbank/toegankelijkheidsverklaring/

Uitzonderingen en “onevenredige last”

Onevenredige last

Het Besluit geeft ruimte om (tijdelijk) af te wijken als toepassing van de standaard een onevenredige last is. Als je dat doet, moet je in de toegankelijkheidsverklaring aangeven aan welke eisen je niet voldoet en welke toegankelijke alternatieven je biedt.

Uitzonderingen op content

Het Besluit noemt ook categorieën content die (onder voorwaarden) buiten de verplichting kunnen vallen, zoals:

  • bepaalde kantoorbestanden van vóór 23 september 2018 (behalve als nodig voor actieve processen)
  • live media en sommige oudere vooraf opgenomen media
  • online kaarten (mits essentiële info toegankelijk beschikbaar is)
  • derde-partij content buiten verantwoordelijkheid van de overheidsinstantie
  • bepaalde erfgoedcollecties
  • sommige oudere content voor een gesloten gebruikersgroep (tot ingrijpende herziening)
  • bepaalde archiefcontent die niet meer wordt aangepast

Deadlines en gefaseerde invoering

Het (tijdelijke) besluit werkte met gefaseerde deadlines voor voldoen aan de toegankelijkheidsstandaard én de verklaring:

  • Websites gepubliceerd vanaf 23 september 2018: uiterlijk 23 september 2019
  • Websites gepubliceerd vóór 23 september 2018: uiterlijk 23 september 2020
  • Mobiele apps: uiterlijk 23 juni 2021

DigiToegankelijk merkt daarnaast op dat nieuwe websites en apps sinds september 2019 bij livegang aan de eisen moeten voldoen.

Monitoring en rapportage

In het Besluit staat dat de minister (BZK) zorgt voor monitoring en rapportage over naleving, waaronder steekproeven, testen en controle op aanwezigheid en inhoud van de toegankelijkheidsverklaring.

Wat betekent dit praktisch voor jouw organisatie?

Voor veel organisaties komt het neer op drie dingen:

  • Maak toegankelijkheid onderdeel van beheer en ontwikkeling (niet alleen “eenmalig fixen”).
  • Zorg voor een geldig onderzoek en een verklaring die klopt bij de werkelijkheid (en actueel blijft).
  • Houd rekening met scope: ook intranet/extranet/cloudapplicaties en content vallen mee.

Hulp nodig?

Wil je zeker weten dat je (als overheid) voldoet aan het Besluit — en welke stappen het meeste effect hebben?
Bekijk alle audits of plan een intake voor meer informatie.