WCAG-EM onderzoeksmethode

WCAG-EM is de standaardmethode om de toegankelijkheid van een website (of app) gestructureerd en herhaalbaar te onderzoeken.

De afkorting staat voor Website Accessibility Conformance Evaluation Methodology. De methode is ontwikkeld door het W3C en beschrijft hoe je de scope bepaalt, de website verkent, een representatieve steekproef kiest, de audit uitvoert en de resultaten rapporteert.

Bij toegankelijkheidsverklaringen in Nederland wordt verwacht dat het onderzoek is uitgevoerd volgens WCAG-EM en dat dit ook zichtbaar is in de rapportage.

Auteur

Vincent van Brakel

Als onderzoeker digitale toegankelijkheid voert Vincent ruim 8 jaar audits uit voor websites en apps. De focus ligt hierbij niet alleen op de criteria, maar vooral op de drempels voor de doelgroep en hoe we deze samen kunnen oplossen.

In dit artikel

Inhoudsopgave

Wat is WCAG-EM precies?

WCAG-EM is geen “tool”, maar een werkwijze. Het helpt om toegankelijkheidsonderzoek:

  • transparant te maken (waarom test je wat je test?)
  • herhaalbaar te maken (later opnieuw testen met vergelijkbare aanpak)
  • betrouwbaar te maken (duidelijke scope, steekproef en rapportage)

Omdat je bij veel websites niet elke pagina kunt testen, werkt WCAG-EM met een representatieve sample. Dat maakt het onderzoek haalbaar én verdedigbaar, mits je die sample goed onderbouwt en documenteert.

De 5 stappen van WCAG-EM

WCAG-EM bestaat uit vijf hoofdstappen. Belangrijk: in de praktijk ga je soms heen en weer tussen stappen (bijvoorbeeld sample bijstellen als je nieuwe paginatypen ontdekt).

  1. Bepaal de scope (Define the evaluation scope) Wat onderzoek je precies (domein/app), welke WCAG-versie en welk niveau, welke onderdelen vallen binnen/buiten scope, welke omgevingen (bijv. live/acceptatie).
  2. Verken de website (Explore the target website) Je brengt structuur, templates, functies en belangrijke processen in kaart (bijv. zoeken, aanvragen, betalen, contact).
  3. Selecteer een representatieve sample (Select a representative sample) Je kiest pagina’s/schermen die samen een realistisch beeld geven van de toegankelijkheid: verschillende templates, contenttypen en cruciale gebruikersflows.
  4. Audit de sample (Audit the selected sample) Je toetst de sample aan de gekozen WCAG-criteria en legt bevindingen vast.
  5. Rapporteer de resultaten (Report the evaluation findings) Je rapporteert bevindingen zó dat duidelijk is: wat is getest, hoe is de sample bepaald, welke issues zijn gevonden en wat dat betekent.

Waarom die “sample” zo belangrijk is

Een veelgemaakte misvatting is dat “10 pagina’s testen” automatisch iets zegt over de hele site. In WCAG-EM gaat het niet om een willekeurig aantal, maar om representativiteit: je sample moet de kern van de website/app afdekken.
In de praktijk betekent dat vaak:

  • kernprocessen (de belangrijkste taken voor gebruikers)
  • verschillende paginatypen en templates
  • onderdelen met interactie (formulieren, filters, navigatie, etc.)
  • belangrijke contentvarianten

Wat hoort er in een WCAG-EM rapport te staan?

WCAG-EM benadrukt dat je niet alleen issues noteert, maar ook documenteert hoe je tot de uitkomst komt (scope, verkenning, samplekeuze en auditresultaten). Dat maakt de uitkomst uitlegbaar en controleerbaar.

WCAG-EM voor websites én apps

In Nederland wordt WCAG-EM gebruikt als methode voor onderzoeken en wordt ook expliciet genoemd dat deze methode voor websites én apps gebruikt moet worden. Daarnaast werkt het W3C aan een nieuwere versie (WCAG-EM 2.0) die breder kijkt naar “digitale producten”.

Toegankelijkheidsonderzoeken van Audit House

Onze werkwijze sluit direct aan op de WCAG-EM stappen:

  • Intakegesprek → scope en doelen helder
  • Sample bepalen → representatief en onderbouwd
  • Audit uitvoeren → volgens WCAG-EM, op WCAG 2.2 AA
  • Resultaten bespreken → met organisatie en desgewenst leverancier/redactie
  • Advies + (optioneel) hertest → gericht verbeteren en aantonen van voortgang