In dit artikel presenteren we de resultaten van de Schermlezer Monitor Nederland 2026, uitgevoerd door Audit House. Dit onderzoek brengt het gedrag van 54 blinden en slechtzienden in kaart. Welke browsers gebruiken ze? Is JAWS of NVDA groter? En hoe dominant is de iPhone? De resultaten geven direct antwoord op de vraag hoe je efficiënt moet testen voor digitale toegankelijkheid.
Samenvatting: belangrijkste trends in 2026
Voor wie direct de teststrategie wil aanpassen, zijn dit de drie belangrijkste verschuivingen in het Nederlandse landschap:
- Chrome is marktleider: De tijd dat Firefox de standaardbrowser was voor schermlezers is voorbij. Google Chrome domineert en Microsoft Edge is inmiddels groter dan Firefox.
- iPhone (iOS) is de standaard: Met bijna 88% marktaandeel is er nauwelijks concurrentie van Android. Testen op een iPhone is dus cruciaal.
- Kloof in digitale vaardigheid: Er is een groot verschil in handigheid tussen mensen die blind geboren zijn en mensen die op latere leeftijd een visuele beperking kregen.
Digitale vaardigheid en moment van beperking
Een cruciaal inzicht voor UX-designers is de relatie tussen digitale vaardigheid en het moment waarop iemand blind of slechtziend werd. Dit bepaalt in hoge mate hoe ‘digitaal vaardig’ een bezoeker is.
Mensen die vanaf de geboorte een beperking hebben, zijn vaak zeer bedreven met technologie. Uit de cijfers blijkt dat bijna de helft (48,5%) van deze groep zichzelf als ‘zeer ervaren’ ziet. Zij kennen de sneltoetsen van hun schermlezer vaak uit hun hoofd.
De groep die op latere leeftijd een beperking kreeg, laat een ander beeld zien. Zij moeten vaak op latere leeftijd opnieuw leren computeren, zonder visueel overzicht. In deze groep noemt slechts 16,7% zichzelf zeer ervaren. Ruim 44% zit in de fase van beginner of gevorderde. Voor deze groep zijn complexe interfaces en onlogische structuren een groot obstakel.
| Niveau | Vanaf geboorte | Op latere leeftijd |
|---|---|---|
| Beginner | 3,0% | 22,2% |
| Gevorderd | 15,2% | 22,2% |
| Ervaren | 33,3% | 33,3% |
| Zeer ervaren | 48,5% | 16,7% |
Marktaandeel schermlezers desktop: JAWS vs. NVDA
Welke schermlezer wordt het meest gebruikt op de computer? In Nederland zien we een interessante ontwikkeling. Jarenlang was JAWS (betaalde software) de marktleider, maar de gratis open-source schermlezer NVDA heeft een volledige inhaalslag gemaakt.
De markt is nu exact gelijk verdeeld: beide pakketten hebben een marktaandeel van 39,2%. VoiceOver, standaard aanwezig op elke Apple Mac, volgt als derde speler (13,7%). Andere oplossingen zoals Fusion, Verteller (Narrator) en Dolphin spelen slechts een marginale rol.
| Schermlezer | Type software | Marktaandeel |
|---|---|---|
| NVDA | Gratis (Open Source) | 39,2% |
| JAWS | Betaald (Commercieel) | 39,2% |
| VoiceOver | Mac (Standaard) | 13,7% |
| Overig (o.a. Fusion, Verteller) | Divers | 7,9% |
Browserkeuze: Chrome wint, Edge passeert Firefox
De keuze voor een browser is essentieel voor developers die hun website willen testen. Jarenlang was het advies: “Test met Firefox”, omdat deze browser technisch de beste ondersteuning bood voor toegankelijkheid. Die situatie is in 2026 volledig gekanteld.
Google Chrome is nu met afstand de meest gebruikte browser onder blinden en slechtzienden (56,9%). Opvallend is de sterke opkomst van Microsoft Edge. Met bijna 20% marktaandeel is Edge inmiddels twee keer zo groot als Firefox (9,8%). Dit betekent dat testen met Firefox minder prioriteit heeft gekregen.
| Browser | Marktaandeel |
|---|---|
| Chrome | 56,9% |
| Edge | 19,6% |
| Firefox | 9,8% |
| Safari | 7,8% |
| GuideConnect | 2,0% |
Mobiel gebruik: iPhone is de standaard
Op de markt voor smartphones is er geen sprake van concurrentie. De keuze van blinden en slechtzienden voor Apple is overweldigend. Met een marktaandeel van 87,8% is iOS (iPhone) het dominante platform in Nederland.
De reden hiervoor is de kwaliteit van VoiceOver, de schermlezer die Apple al jaren standaard inbouwt. Hoewel Android met TalkBack verbeteringen doorvoert, blijft Apple de ‘gouden standaard’ voor stabiliteit. Voor ontwikkelaars is de conclusie helder: test je mobiele weergave primair op een iPhone met Safari.
| Platform | Marktaandeel |
|---|---|
| Apple (iOS) | 87,8% |
| Android | 12,2% |
Advies voor 2026
Wat betekenen deze cijfers voor jouw testproces? Op basis van de data adviseren wij de volgende prioriteiten:
- Focus op Chrome en Edge: Test je website op Windows primair met Chrome (icm JAWS of NVDA). Heb je extra tijd? Pak dan Edge mee. Firefox is niet langer representatief voor de massa.
- Mobiel = iOS: Gezien het marktaandeel van bijna 88% is testen op een iPhone (Safari + VoiceOver) een absolute noodzaak. Android is secundair.
- Houd het simpel: Houd rekening met de grote groep gebruikers die op latere leeftijd slechtziend is geworden. Vermijd complexe interacties en zorg voor een voorspelbare structuur.
Wil je direct aan de slag met verbeteringen? Bekijk de officiële WCAG-criteria.
Verantwoording: dit rapport is gebaseerd op de Schermlezer Monitor Nederland, afgenomen begin 2026 onder 54 respondenten met een visuele beperking.