Waarom is deze wijziging relevant?
De toegankelijkheidsverklaring is gebaseerd op het Besluit digitale toegankelijkheid overheid en maakt inzichtelijk in hoeverre een website of app voldoet aan de geldende toegankelijkheidseisen. Ook laat de verklaring zien welke problemen nog bestaan, welke maatregelen al zijn genomen en welke verbeteringen nog gepland staan.
De nieuwe modelverklaring scherpt die informatievoorziening aan. Daarmee verschuift de verklaring nog nadrukkelijker van een administratief document naar een openbaar verantwoordingsinstrument.
Wat houdt de nieuwe modelverklaring in?
Volgens het vastgestelde model moeten overheidsorganisaties voor iedere website en app een afzonderlijke toegankelijkheidsverklaring publiceren. Die verklaring moet zijn ingevuld op basis van actuele gegevens en voorzien zijn van een statusaanduiding van A tot en met E, inclusief onderbouwing. In onze kennisbank lees je meer over de statussen van toegankelijkheidsverklaringen.
Nieuw in het model is vooral dat organisaties expliciet moeten opnemen:
- welke wettelijke uitzonderingen van toepassing zijn;
- welke toegankelijke alternatieven beschikbaar zijn als bepaalde informatie of functionaliteit nog niet volledig toegankelijk is;
- welke verbetermaatregelen gepland zijn.
Daarnaast blijft gelden dat verklaringen minimaal één keer per jaar moeten worden bijgewerkt en dat daarin zichtbare voortgang moet worden opgenomen.
De belangrijkste verschillen op een rij
Het belangrijkste verschil met de vorige werkwijze is de mate van explicitering. Waar toegankelijkheidsverklaringen eerder in de praktijk vaak vooral inzicht gaven in de algemene status en verbeteracties, vraagt het nieuwe model om meer concrete en transparante informatie op onderdelen waar organisaties niet volledig voldoen.
1. Uitzonderingen moeten expliciet worden benoemd
In de nieuwe modelverklaring moet duidelijk worden aangegeven welke wettelijke uitzonderingen worden toegepast. Dat maakt voor bezoekers en toezichthouders beter zichtbaar waarom bepaalde onderdelen niet toegankelijk zijn en of dat juridisch verdedigbaar is.
2. Toegankelijke alternatieven moeten concreet worden vermeld
Nieuw is ook dat organisaties moeten aangeven welk toegankelijk alternatief beschikbaar is wanneer content of functionaliteit niet volledig toegankelijk is. Denk bijvoorbeeld aan een alternatief contactkanaal, een toegankelijke versie van informatie of ondersteuning via een andere route.
3. De verklaring moet actueler en beter onderbouwd zijn
Hoewel actualiteit ook eerder al belangrijk was, legt het nieuwe model daar nadrukkelijker de nadruk op. De verklaring moet gebaseerd zijn op actuele gegevens en de gekozen status moet inhoudelijk worden onderbouwd.
4. Meer focus op aantoonbare verbetering
De nieuwe opzet vraagt niet alleen om een momentopname, maar ook om zichtbare voortgang. Geplande verbetermaatregelen moeten worden opgenomen en de jaarlijkse actualisatie moet laten zien welke stappen daadwerkelijk zijn gezet.
Wat betekent dit voor gemeenten en andere overheden?
Voor gemeenten betekent dit dat een bestaande toegankelijkheidsverklaring niet zonder meer volstaat. Organisaties zullen moeten nagaan of hun huidige verklaring aansluit op het nieuwe model en of de onderliggende informatie nog actueel is.
In de praktijk vraagt dit meestal om drie stappen:
- inventariseren welke websites en apps onder de verplichting vallen;
- per website of app beoordelen wat de actuele toegankelijkheidsstatus is;
- de verklaring opnieuw opstellen of actualiseren volgens het vastgestelde model, inclusief uitzonderingen, alternatieven en verbetermaatregelen.
Juist dat expliciet benoemen van uitzonderingen en alternatieven vraagt om extra aandacht. Dit vereist niet alleen juridische en inhoudelijke zorgvuldigheid, maar ook afstemming tussen communicatie, webbeheer, leveranciers en beleidsverantwoordelijken.