Wat betekent accessibility remediation?
Accessibility remediation is het proces waarbij problemen die tijdens een toegankelijkheidsonderzoek zijn gevonden worden opgelost.
Dat kan gaan om technische problemen in de code, maar ook om problemen in content, vormgeving of interactie.
Denk bijvoorbeeld aan:
- onvoldoende kleurcontrast;
- afbeeldingen zonder goed tekstalternatief;
- formulieren zonder duidelijke labels;
- knoppen zonder toegankelijke naam;
- een onlogische koppenstructuur;
- onderdelen die niet met het toetsenbord te bedienen zijn;
- foutmeldingen die niet goed worden overgebracht aan schermlezers;
- interactieve componenten waarbij statuswijzigingen niet toegankelijk worden gecommuniceerd;
- PDF-documenten die niet goed zijn opgebouwd voor hulpsoftware.
Het doel van remediation is niet alleen om een lijst met bevindingen af te werken. Het doel is om ervoor te zorgen dat mensen met verschillende beperkingen de digitale dienstverlening daadwerkelijk beter kunnen gebruiken.
Wat gebeurt er na een toegankelijkheidsaudit?
Na een audit ontvangt een organisatie meestal een rapport met bevindingen. Per bevinding staat beschreven wat het probleem is, waar het voorkomt en aan welk toegankelijkheidscriterium het raakt.
Daarna begint de herstelfase.
Een goede aanpak bestaat meestal uit vier stappen:
1. Bevindingen begrijpen
Voordat een probleem wordt opgelost, moet duidelijk zijn wat er precies misgaat.
Een technisch team heeft bijvoorbeeld meer aan een concrete uitleg van het probleem dan aan alleen de melding dat een WCAG-succescriterium niet wordt gehaald.
Daarom is het belangrijk dat een auditrapport voldoende context bevat, bijvoorbeeld:
- op welke pagina het probleem voorkomt;
- bij welk element het probleem optreedt;
- waarom dit een toegankelijkheidsprobleem is;
- welk effect dit heeft op gebruikers;
- wat een mogelijke oplossingsrichting is.
2. Problemen prioriteren
Niet ieder probleem hoeft op hetzelfde moment te worden opgelost.
Vaak is het verstandig om eerst problemen aan te pakken die:
- op veel pagina’s voorkomen;
- onderdeel zijn van templates of componenten;
- belangrijke gebruikersprocessen blokkeren;
- relatief eenvoudig structureel kunnen worden opgelost;
- grote gevolgen hebben voor gebruikers met een beperking.
Een fout in een herbruikbare knopcomponent kan bijvoorbeeld op tientallen of honderden pagina’s voorkomen. Door die component één keer goed te herstellen, kan een groot aantal bevindingen tegelijk worden opgelost.
3. De oplossing implementeren
Daarna worden de aanpassingen daadwerkelijk doorgevoerd.
Wie dat doet, hangt af van het probleem. Soms ligt de oplossing bij developers, soms bij contentredacteuren, designers of externe leveranciers.
Voorbeelden:
- een developer past de HTML-structuur van een component aan;
- een designer verhoogt het contrast tussen tekst en achtergrond;
- een redacteur voegt betekenisvolle alternatieve teksten toe;
- een leverancier past een ontoegankelijke widget aan;
- een documentbeheerder maakt een PDF toegankelijk.
Remediation is daarom vrijwel altijd een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Remediation is meer dan technische reparatie
Digitale toegankelijkheid wordt soms gezien als een technisch onderwerp. In de praktijk komt een groot deel van de problemen ook voort uit ontwerp- en contentkeuzes.
Een website kan technisch correct zijn opgebouwd en toch ontoegankelijk worden wanneer bijvoorbeeld:
- teksten onnodig ingewikkeld zijn;
- links geen duidelijke linktekst hebben;
- afbeeldingen belangrijke informatie bevatten die niet in tekst beschikbaar is;
- video alleen via geluid informatie overdraagt;
- redacteuren koppen gebruiken voor vormgeving in plaats van structuur.
Daarom is het belangrijk dat remediation niet alleen bij developers terechtkomt.
Wie is verantwoordelijk voor remediation?
Dat verschilt per organisatie en per bevinding.
Een praktische verdeling kan bijvoorbeeld zijn:
- Developers: voor problemen in HTML, JavaScript, ARIA, toetsenbordbediening en interactieve componenten.
- Designers: voor onder andere contrast, focusweergave, visuele hiërarchie en interactieontwerp.
- Contentredacteuren: voor koppenstructuren, linkteksten, alternatieve teksten, tabellen en begrijpelijke content.
- Product owners: voor prioritering, planning en het beschikbaar maken van capaciteit.
- Externe leveranciers: voor problemen in platforms, widgets, modules of software die niet door de organisatie zelf wordt beheerd.
Een veelvoorkomend probleem is dat een auditrapport bij één persoon terechtkomt, terwijl de gevonden problemen over meerdere teams verdeeld zijn. In dat geval helpt het om de bevindingen eerst te classificeren op eigenaar en type oplossing.
Moet elke bevinding afzonderlijk worden opgelost?
Niet altijd. Een audit bevat vaak meerdere voorbeelden van hetzelfde structurele probleem.
Stel dat een navigatiecomponent op iedere pagina dezelfde fout bevat. Dan kan één wijziging in de centrale component voldoende zijn om het probleem op alle pagina’s op te lossen.
Daarom is het belangrijk om tijdens remediation niet alleen naar individuele pagina’s te kijken, maar ook naar onderliggende patronen:
- templates;
- design-systemen;
- component libraries;
- CMS-onderdelen;
- herbruikbare formulieren;
- gedeelde code.
Structurele oplossingen zijn vrijwel altijd efficiënter dan pagina’s afzonderlijk aanpassen.
Wanneer is remediation klaar?
Een aanpassing is niet automatisch correct omdat deze is doorgevoerd.
Een oplossing kan een probleem gedeeltelijk oplossen, maar tegelijkertijd een nieuw toegankelijkheidsprobleem veroorzaken. Daarom is controle na remediation belangrijk.
Dat kan bijvoorbeeld met:
- handmatige controles;
- toetsenbordtests;
- schermlezertests;
- automatische controles als aanvulling;
- een formeel heronderzoek.
Voor organisaties die een toegankelijkheidsstatus of formele onderbouwing nodig hebben, is een heronderzoek vaak de logische vervolgstap.
Wat is het verschil tussen remediation en een heronderzoek?
Remediation en heronderzoek zijn twee verschillende stappen.
- Remediation is het daadwerkelijk oplossen van toegankelijkheidsproblemen.
- Heronderzoek is het controleren of de eerder gevonden problemen correct zijn opgelost.
Een onafhankelijke auditor kan tijdens een heronderzoek vaststellen of bevindingen niet meer aanwezig zijn en of de onderzochte content inmiddels aan de betreffende toegankelijkheidseisen voldoet.
Het is daarom verstandig om deze twee rollen uit elkaar te houden: degene die het probleem oplost hoeft niet automatisch degene te zijn die objectief vaststelt dat het probleem correct is opgelost.