Nieuw model toegankelijkheidsverklaring sinds 1 oktober 2026

Sinds 1 oktober 2026 geldt een nieuw model voor toegankelijkheidsverklaringen van overheidswebsites en -apps. De belangrijkste wijzigingen zijn dat wettelijke uitzonderingen en toegankelijke alternatieven explicieter in de verklaring moeten worden opgenomen. Daarnaast geldt bij status C voortaan een termijn van maximaal 12 maanden wanneer een website of app wordt opgeheven. Voor een gepland toegankelijkheidsonderzoek blijft de termijn 6 maanden.

Auteur

Vincent van Brakel

Als onderzoeker digitale toegankelijkheid voert Vincent ruim 8 jaar audits uit voor websites en apps. De focus ligt hierbij niet alleen op de criteria, maar vooral op de drempels voor de doelgroep en hoe we deze samen kunnen oplossen.

Waarom is deze wijziging relevant?

De toegankelijkheidsverklaring is gebaseerd op het Besluit digitale toegankelijkheid overheid en maakt inzichtelijk in hoeverre een website of app voldoet aan de geldende toegankelijkheidseisen. Ook laat de verklaring zien welke problemen nog bestaan, welke maatregelen worden genomen en welke verbeteringen gepland staan.

Het nieuwe model maakt deze verantwoording concreter. Een toegankelijkheidsverklaring is daarmee niet alleen een statusmelding, maar ook een openbaar overzicht van de onderbouwing, resterende problemen, maatregelen, alternatieven en voortgang.

Het nieuwe model is vastgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en is op 1 oktober 2026 in werking getreden. Bekijk ook het officiële model in de Staatscourant.

Wat is er veranderd sinds 1 oktober 2026?

OnderdeelVoorheenSinds 1 oktober 2026
Status C – onderzoekOnderzoek binnen 6 maandenBlijft maximaal 6 maanden
Status C – opheffen website/appOpheffing binnen 6 maandenOpheffing binnen maximaal 12 maanden
Toegankelijke alternatievenAlternatieven konden al nodig zijnAlternatieven moeten expliciet in de verklaring worden vermeld waar dat van toepassing is
Wettelijke uitzonderingenUitzonderingen konden van toepassing zijnUitgezonderde content moet expliciet en concreet worden beschreven

Wat houdt de nieuwe modelverklaring in?

Overheidsorganisaties moeten voor iedere website en mobiele app waarvoor zij verantwoordelijk zijn een afzonderlijke toegankelijkheidsverklaring publiceren. De verklaring moet gebaseerd zijn op actuele gegevens en de nalevingsstatus moet worden onderbouwd.

Een gepubliceerde verklaring heeft status A, B, C of D. Status E betekent dat voor de betreffende website of app geen toegankelijkheidsverklaring is gepubliceerd. In onze kennisbank lees je meer over status A tot en met E van DigiToegankelijk.

Het nieuwe model vraagt onder andere aandacht voor:

  • de exacte website, app, subdomeinen en andere domeinen waarop de verklaring betrekking heeft;
  • de actuele nalevingsstatus en de onderbouwing daarvan;
  • gevonden afwijkingen van de toegankelijkheidseisen;
  • maatregelen en concrete data waarop problemen worden opgelost;
  • toegankelijke alternatieven voor problemen die nog niet zijn opgelost;
  • eventuele wettelijke uitzonderingen;
  • informatie over feedback, klachten en contactmogelijkheden;
  • de onderliggende onderzoeksresultaten;
  • de datum waarop de verklaring voor het laatst is gecontroleerd.

Daarnaast blijft gelden dat toegankelijkheidsverklaringen minimaal één keer per jaar moeten worden bijgewerkt en dat daarin voortgang zichtbaar moet zijn.

De belangrijkste wijzigingen uitgelegd

1. Wettelijke uitzonderingen moeten expliciet worden benoemd

Valt bepaalde content onder een wettelijke uitzondering? Dan moet dat duidelijk in de toegankelijkheidsverklaring worden aangegeven. Het nieuwe model vraagt om een zo concreet mogelijke beschrijving van de uitgezonderde content en de plaats waar deze zich bevindt.

Alleen schrijven dat bijvoorbeeld “oude documenten zijn uitgezonderd” is daarom weinig informatief. Beschrijf zo concreet mogelijk om welke documenten of content het gaat en waar bezoekers deze kunnen vinden.

Meer over de uitzonderingen en de wettelijke basis lees je op onze pagina over het Besluit digitale toegankelijkheid overheid.

2. Toegankelijke alternatieven moeten concreet worden vermeld

Bij status B kunnen er nog toegankelijkheidsproblemen aanwezig zijn. Voor afwijkingen die nog niet zijn opgelost, vraagt het nieuwe model om te beschrijven welke toegankelijke alternatieven beschikbaar zijn voor bezoekers die daar last van hebben.

Stel bijvoorbeeld dat belangrijke informatie alleen beschikbaar is in een ontoegankelijke PDF. Een alternatief kan dan een toegankelijke HTML-versie zijn. Bij een niet-toegankelijk digitaal proces kan in bepaalde situaties een andere toegankelijke route worden aangeboden.

Een alternatief neemt de verplichting om toegankelijkheidsproblemen op te lossen niet automatisch weg. Het zorgt er wel voor dat mensen de informatie of dienstverlening in de tussentijd kunnen gebruiken.

3. Status C: 6 maanden voor onderzoek, 12 maanden voor opheffing

Bij status C zijn twee situaties mogelijk.

  • Onderzoek gepland: het volledige toegankelijkheidsonderzoek moet binnen 6 maanden na publicatie van de verklaring worden uitgevoerd.
  • Website of app wordt opgeheven: hiervoor geldt sinds 1 oktober 2026 een termijn van maximaal 12 maanden.

Juist die tweede termijn is gewijzigd. Voor het opheffen van een website of app gold eerder dezelfde termijn van 6 maanden. Het nieuwe model geeft hiervoor maximaal 12 maanden.

4. Bij status B zijn concrete maatregelen en data nodig

Een status B betekent dat er volledig en actueel toegankelijkheidsonderzoek beschikbaar is, maar dat nog niet aan alle eisen wordt voldaan. Alleen aangeven dat de organisatie “aan de problemen werkt” is niet voldoende.

In de verklaring moet worden beschreven welke maatregelen worden genomen om de afwijkingen op te lossen. Het model vraagt daarnaast om een concrete datum waarop deze maatregelen zullen zijn uitgevoerd.

Bij latere actualisaties kan ook worden aangegeven welke afwijkingen inmiddels zijn opgelost, wanneer dat is gebeurd en welke maatregelen daarvoor zijn genomen.

Controleer ook de onderbouwing van je verklaring

Voor status A en B is volledig en actueel toegankelijkheidsonderzoek nodig. Het nieuwe model beschrijft vrij concreet welke informatie uit de onderzoeksrapportage moet blijken.

  • een rechtstreekse openbare link naar het onderzoeksresultaat;
  • de datum van het onderzoek;
  • het type onderzoek;
  • wie het onderzoek heeft uitgevoerd;
  • de gebruikte standaard;
  • de gebruikte onderzoeksmethode;
  • de scope van het onderzoek;
  • of de resultaten representatief zijn voor de website, subdomeinen of app waarop de verklaring betrekking heeft.

De onderzoeksgegevens waarop de verklaring wordt gebaseerd moeten bovendien jonger zijn dan 36 maanden. Als evaluatiemethode noemt het model WCAG-EM of een gelijkwaardige, goed gedocumenteerde methode.

Een volledig toegankelijkheidsonderzoek geeft daarmee niet alleen inzicht in de gevonden problemen, maar vormt ook de onderbouwing voor een verklaring met status A of B.

Vergeet de akkoordverklaring niet

Het vastgestelde model bevat ook een akkoordverklaring. Daarin wordt vastgelegd wanneer de verklaring is gezien en akkoord bevonden door een tekenbevoegd functionaris van de overheidsorganisatie.

Daarnaast wordt vastgelegd wanneer de actualiteit, volledigheid en juistheid van de verklaring voor het laatst zijn gecontroleerd. Daarmee is de toegankelijkheidsverklaring nadrukkelijk een verantwoordelijkheid van de organisatie zelf en niet alleen van de webredactie, leverancier of onderzoeker.

Controleer je toegankelijkheidsverklaring op deze 7 punten

  1. Scope: staan het juiste hoofddomein, eventuele subdomeinen en de juiste appversies in de verklaring?
  2. Status: sluit status A, B, C of D nog aan op de actuele situatie en de beschikbare onderzoeksresultaten?
  3. Status C: houd rekening met maximaal 6 maanden voor een gepland onderzoek en maximaal 12 maanden voor opheffing.
  4. Status B: zijn maatregelen én concrete uitvoeringsdata opgenomen?
  5. Alternatieven en uitzonderingen: zijn toegankelijke alternatieven en eventuele wettelijke uitzonderingen concreet beschreven?
  6. Onderbouwing: zijn de onderzoeksrapporten actueel, volledig, openbaar bereikbaar en passend bij de scope?
  7. Actualiteit: zijn de verklaring, contactgegevens, verbetermaatregelen en akkoordverklaring nog actueel?

Wat betekent dit voor gemeenten en andere overheden?

Voor gemeenten en andere overheidsorganisaties is dit een goed moment om bestaande toegankelijkheidsverklaringen opnieuw te controleren. Een verklaring die vóór 1 oktober 2026 is opgesteld kan inhoudelijk nog grotendeels kloppen, maar moet bij het opstellen en actualiseren aansluiten op het nieuwe vastgestelde model.

Kijk daarbij niet alleen naar de status. Controleer ook of onderzoeksrapporten nog actueel zijn, of de scope klopt, of maatregelen concrete data bevatten en of uitzonderingen en toegankelijke alternatieven voldoende specifiek zijn beschreven.

Organisaties met veel websites en apps doen er verstandig aan dit centraal te organiseren. Het Dashboard DigiToegankelijk kan daarbij als uitgangspunt worden gebruikt om te bepalen welke kanalen status A, B, C, D of E hebben en waar actie nodig is.

Hoe Audit House kan helpen

Twijfel je of je toegankelijkheidsverklaring nog aansluit op het nieuwe model? Audit House kan de verklaring, de gekozen status en de onderliggende onderzoeksrapporten controleren. We kijken daarbij niet alleen naar de formele eisen, maar ook naar de praktische vervolgstappen voor webbeheer, redactie en leveranciers.

Wil je weten of je huidige toegankelijkheidsverklaring nog klopt?

Neem contact op met Audit House. We kunnen de verklaring en de onderliggende onderzoeken samen beoordelen en aangeven welke onderdelen nog moeten worden aangepast.