1. Check je compliance: Val je onder de EAA?
De tijd van vrijblijvendheid ligt definitief achter ons. Sinds 28 juni 2025 gelden in Nederland toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten die onder de European Accessibility Act vallen. Denk onder meer aan webwinkels, websites waar consumenten abonnementen kunnen afsluiten, online bankieren, e-books, smartphones, computers, betaalautomaten en digitale diensten rond vervoer.
De EAA zegt niet simpelweg: “voldoe aan WCAG 2.2 AA”. De wet bevat functionele toegankelijkheidseisen. In de praktijk vertalen organisaties die eisen vaak naar EN 301 549 en WCAG. W3C geeft aan dat organisaties voor de EAA meestal WCAG en EN 301 549 gebruiken; EN 301 549 gebruikt momenteel WCAG 2.1, terwijl een volgende versie naar verwachting WCAG 2.2 zal gebruiken. WCAG 2.2 AA is daarom een sterk en toekomstgericht praktisch uitgangspunt.
- De uitzonderingen: niet alle commerciële partijen vallen direct onder de European Accessibility Act. Lees meer over uitzonderingen onder de EAA.
- De check: Werken je externe plugins en betaalproviders ook goed? Jouw verantwoordelijkheid stopt niet bij externe componenten. Als third-party content niet conform is, heeft dit direct invloed op jouw eigen toegankelijkheid.
- Extra check: werken je externe plugins, boekingsmodules, betaalproviders, chattools en formulieren ook goed? Als je een externe component bewust inzet in je klantreis, moet je die ook meenemen in je toegankelijkheidsonderzoek. Voor third-party content waar je geen controle over hebt kunnen uitzonderingen bestaan, maar vertrouw daar niet automatisch op. Test vooral alles wat nodig is om een bestelling, aanvraag, betaling of accountactie af te ronden.
2. Check je formulieren en inlogproces (WCAG 2.2)
WCAG 2.2 legt extra nadruk op mobiel gebruik, fijne motoriek en cognitieve belasting. Denk aan grotere klikdoelen en minder sleepinteracties.
- Toegankelijk inloggen: Een inlogproces mag niet meer puur afhankelijk zijn van cognitieve tests, zoals het onthouden, oplossen of overtypen van complexe pincodes. Bied toegankelijke alternatieven aan, zoals de mogelijkheid om probleemloos wachtwoord-autofill te gebruiken.
- Geen dubbele invoer: Vraag dezelfde informatie niet opnieuw binnen dezelfde sessie. Zorg dat als een klant een factuuradres heeft ingevuld, dit direct beschikbaar is als verzendadres.
- De check: test formulieren met toetsenbord, schermlezer, foutmeldingen, autocomplete, mobiele weergave en zoom tot minimaal 200%. Controleer ook of foutmeldingen concreet zijn. “Dit veld is verplicht” is vaak niet genoeg; zeg wat er ontbreekt, waar de fout staat en hoe iemand het kan herstellen.
3. Check je tools: Vertrouw niet blind op automatische scans
Veel organisaties denken hun toegankelijkheid af te vinken door even snel een geautomatiseerde scan te draaien (zoals met Lighthouse of axe DevTools). Dat is schijnveiligheid.
- De check: Automatische scans zijn nuttig, maar ze vinden slechts een deel van de problemen (in de sector wordt dit vaak geschat op zo’n 30% tot 40%). Een tool ziet bijvoorbeeld wél dat een afbeelding een ‘alt-tekst’ in de code heeft, maar begrijpt niet of die tekst in de context ook echt kloppend is. Voor zaken als een logische leesvolgorde en échte bruikbaarheid blijft een handmatig en technisch toegankelijkheidsonderzoek noodzakelijk.
4. Check je toegankelijkheidsverklaring
Een toegankelijkheidsverklaring is niet alleen iets voor overheden. Ook websites en apps die onder de EAA vallen, moeten duidelijk maken hoe hun dienst voldoet aan de toegankelijkheidsregels. De toegankelijkheidsverklaring moet makkelijk vindbaar zijn op de website of in de app.
- De check: plaats een duidelijke toegankelijkheidsverklaring in de footer of op een vaste, goed vindbare plek. Vermijd vage claims zoals “wij zijn volledig toegankelijk” als daar geen onderzoek of bewijs onder ligt.
Neem in de verklaring in ieder geval op:
- op welke dienst, website, app of klantreis de verklaring betrekking heeft;
- welke norm of richtlijn is gebruikt, bijvoorbeeld EN 301 549, WCAG 2.1 AA of WCAG 2.2 AA als praktisch toetsingskader;
- wanneer het toegankelijkheidsonderzoek is uitgevoerd;
- welke onderdelen voldoen en welke onderdelen nog niet voldoen;
- welke maatregelen gepland staan;
- hoe gebruikers een toegankelijkheidsprobleem kunnen melden; binnen welke termijn je reageert;
- wie intern verantwoordelijk is voor opvolging.
Extra check: als een e-handelsdienst of elektronische communicatiedienst niet volledig toegankelijk is, kan er een meldplicht gelden bij de ACM. Voor bankdiensten en financiële e-handelsdiensten kan die melding bij de AFM liggen. Ondernemersplein noemt hierbij termijnen van 1 week of 1 maand, afhankelijk van de ernst van de gevolgen voor de klant. Lees hier meer over in dit recente artikel van Audit House.